Thành phố đang hoàn thiện hệ thống dữ liệu và cấp mã định danh cho từng bất động sản, cho phép người dân tra cứu giá giao dịch thực tế, qua đó hạn chế tình trạng môi giới đẩy giá và tạo sốt đất ảo.
Tại họp báo kinh tế – xã hội mới đây, đại diện Sở Xây dựng TP HCM cho biết thành phố đang hoàn thiện hệ thống dữ liệu nhà ở và thị trường bất động sản trên nền tảng số. Khi hệ thống đi vào vận hành, dữ liệu giao dịch từ cơ quan thuế, công chứng và các cơ quan liên quan sẽ từng bước được cập nhật, tạo nguồn thông tin tham chiếu về giá bất động sản trên thị trường.
Cơ quan này cho biết, khi dữ liệu giao dịch thực tế được cập nhật thường xuyên, người dân có thể tra cứu mặt bằng giá tại từng khu vực trước khi quyết định mua bán. Việc công khai thông tin kỳ vọng góp phần minh bạch hóa thị trường, hạn chế tình trạng môi giới thổi giá, tạo mặt bằng giá ảo hoặc các đợt sốt đất phát sinh từ tin đồn.
Song song với quá trình xây dựng cơ sở dữ liệu, thành phố cũng sẽ triển khai cấp mã định danh điện tử cho từng bất động sản. Việc cấp mã được thực hiện theo lộ trình, trước mắt ưu tiên các dự án mới đủ điều kiện huy động vốn, dự án nhà ở thương mại và nhà ở xã hội đang hoàn thiện thủ tục pháp lý, sau đó mở rộng sang các dự án khác.
Về tiến độ triển khai, Sở cho biết đến nay Thành phố đã cấp 1.174 tài khoản cho các sở, ngành, UBND cấp xã, nhà đầu tư, doanh nghiệp và sàn giao dịch bất động sản để cập nhật dữ liệu lên hệ thống thông tin do Bộ Xây dựng quản lý. Dữ liệu của thành phố đang được thu thập, hoàn thiện và dự kiến đồng bộ trong tháng 7.
Khi hệ thống đi vào hoạt động, người dân có thể tra cứu các thông tin tổng quan về nhà ở và thị trường bất động sản trên cổng thông tin điện tử. Đối với các dữ liệu chuyên sâu liên quan đến từng dự án, tổ chức và cá nhân sẽ thực hiện thủ tục đăng ký khai thác theo quy định.
Đánh giá về việc xây dựng cơ sở dữ liệu giao dịch bất động sản, nhiều chuyên gia cho rằng đây là bước đi quan trọng nhằm khắc phục tình trạng thiếu minh bạch thông tin, một trong những nguyên nhân khiến giá nhà đất dễ bị đẩy lên trong các giai đoạn thị trường nóng sốt.
Bà Giang Đỗ, Giám đốc Bộ phận Tư vấn và Định giá Savills Việt Nam, cho biết các đợt sốt đất thường xuất phát từ việc người mua thiếu nguồn dữ liệu tham chiếu đáng tin cậy, trong khi thị trường chủ yếu dựa vào giá chào bán hoặc thông tin lan truyền. Khi dữ liệu giao dịch thực tế từ công chứng, thuế được cập nhật và công khai, người dân sẽ có thêm cơ sở để xác định giá trị bất động sản, qua đó hạn chế các đợt tăng giá dựa trên tin đồn hoặc tâm lý đám đông.
Cùng quan điểm, ông Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới bất động sản Việt Nam (VARS), nhận định cơ sở dữ liệu giao dịch tập trung sẽ giúp thu hẹp khoảng cách thông tin giữa người mua, người bán và môi giới. Khi các giao dịch được ghi nhận đầy đủ và công khai hơn, khả năng tạo mặt bằng giá ảo hoặc thao túng giá trên thị trường sẽ giảm đáng kể.
Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý hiệu quả của hệ thống phụ thuộc lớn vào chất lượng dữ liệu đầu vào và khả năng liên thông giữa các cơ quan quản lý. Cơ sở dữ liệu chỉ thực sự phát huy tác dụng khi phản ánh sát giá giao dịch thực tế và được kết nối đồng bộ giữa ngành xây dựng, đất đai, thuế và công chứng.
Theo báo cáo từ Sở Xây dựng TP HCM, thành phố hiện có khoảng 4,2 triệu thửa đất, trong đó gần 3,8 triệu thửa đã được số hóa thông tin trong cơ sở dữ liệu đất đai. Hơn 2,3 triệu thửa đất đã đạt các tiêu chí “đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất”, sẵn sàng phục vụ việc kết nối và khai thác dữ liệu. Nếu được cập nhật đầy đủ và vận hành hiệu quả, cơ sở dữ liệu giao dịch bất động sản không chỉ giúp người dân tham chiếu giá trước khi mua bán mà còn có thể trở thành nền tảng xây dựng chỉ số giá nhà đất của TP HCM, phục vụ công tác điều hành và giám sát thị trường.
Phương Uyên